birleşme ve devralma i̇şlemleri bakımından teknoloji teşebbüsleri kavramı

Birleşme ve Devralma İşlemleri Bakımından Teknoloji Teşebbüsleri Kavramı

M&A Bakımından Teknoloji Girişimleri

25 Kasım 2022

04.03.2022 tarihli ve 31768 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve 04.05.2022 tarihinde yürürlüğe giren Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (“2022/2 sayılı Tebliğ”); birleşme devralma işlemleri kapsamında kullanılacak yeni ciro eşikleri, teknoloji şirketleri kavramı ve yeni bir bildirim formunu beraberinde getirmiştir.

Yeni düzenleme kapsamında birleşme ve devralma işlemlerinde uygulanan eşikler aşağıdaki şekilde güncellenmiştir:

 

Eşik 1

veya

Eşik 2

İşlem taraflarının Türkiye ciroları toplamının 750 milyon TL'yi ve işlem taraflarından en az ikisinin Türkiye cirolarının ayrı ayrı 250 milyon TL'yi aşması

Devralma işlemlerinde; devre konu varlık ya da faaliyetin Türkiye cirosunun 250 milyon TL'yi ve diğer işlem taraflarından en az birinin dünya cirosunun 3 milyar TL'yi aşması

Birleşme işlemlerinde; işlem taraflarından en az birinin Türkiye cirosunun 250 milyon TL'yi ve diğer işlem taraflarından en az birinin dünya cirosunun 3 milyar TL'yi aşması

 

Buna ek olarak, 2022/2 sayılı Tebliğ’de yer verilen teknoloji şirketleri kavramı ile birlikte teknoloji şirketleri için Türkiye’ye özgü bir eşik sistemi getirilmiştir. Rekabet Kurumu (“Kurum”) tarafından söz konusu eşik sistemine ilişkin yapılan açıklamada;

  • Son dönemde dijital pazarlarda önemli pazar gücüne sahip teşebbüsler tarafından gerçekleştirilen işlemler ile yeni kurulan veya gelişmekte olan girişim (start-up) şirketlerinin potansiyel bir rakip olarak tanımlanarak,
  • Rekabetin önüne geçmek için devralma şeklindeki işlemler (“Öldürücü Devralmalar”) göz önünde bulundurularak teknoloji teşebbüslerinin birleşme ve devralma rejimi kapsamına alındığı,
  • Bu işlemlerin büyük ölçüde Kurum denetimine tabi tutulması yoluyla,
  • Anılan teşebbüslere ilişkin Öldürücü Devralmaların önüne geçilmesi hedeflendiği belirtilmiştir.

Teknoloji teşebbüsleri, 2022/2 sayılı Tebliğ kapsamında “dijital platformlar, yazılım ve oyun yazılımı, finansal teknolojiler, biyoteknoloji, farmakoloji, tarım kimyasalları ve sağlık teknolojileri alanlarında faaliyet gösteren teşebbüsleri veya bunlara ilişkin varlıklar” olarak tanımlanmıştır. Bu kapsamda, yeni düzenlemeye göre Türkiye'de faaliyet gösteren veya AR-GE faaliyeti bulunan ya da Türkiye'deki kullanıcılara hizmet sunan teknoloji teşebbüslerinin devralınmasına ilişkin işlemler bakımından 250 milyon TL eşiği uygulanmamaktadır. Dolayısıyla, Türkiye’de yerel bağlantısı bulunan teknoloji teşebbüslerinin devralınmasına ilişkin işlemlerde hedef şirket için öngörülen ciro eşikleri uygulaması kaldırılmış olmaktadır.

Her ne kadar 2022/2 sayılı Tebliğ kapsamında teknoloji şirketlerine ilişkin bir tanıma yer verilmiş olsa da, hangi şirketlerin teknoloji teşebbüsü olarak değerlendirileceği ve hatta Türkiye ile yerel bağlantının nasıl kurulacağı noktasında bazı belirsizlikler bulunmaktaydı. Bunun en önemli sebebi ise 2022/2 sayılı Tebliğ’de yer verilen teknoloji teşebbüsleri tanımındaki faaliyetleri asli değil aksine yan hizmet olarak sunan teşebbüslerin de teknoloji teşebbüsü olarak nitelendirilip nitelendirilemeyeceği sorusundan kaynaklanmaktaydı. Her ne kadar bu belirsizlik ortamı tamamen son bulmasa da, Rekabet Kurulu'nun güncel tarihli kararları teknoloji teşebbüsleri tanımı ve yerel bağlantının kurulması noktasında bazı ipuçları sağlamaktadır.

Nitekim Rekabet Kurulunun 02.06.2022 tarih ve 22-25/403-167 sayılı kararı kapsamında, geniş bant operatörler için akıllı wi-fi çözümleri sunan bir teşebbüs, ana faaliyetlerini tamamlayıcı nitelikte yazılım hizmetleri de sunduğu için Rekabet Kurulu tarafından teknoloji teşebbüsü olarak değerlendirilmiştir. Benzer şekilde, Rekabet Kurulu'nun 18.05.2022 tarih ve 22-23/372-157 sayılı kararında da hayat sigortası paketleri aracılığıyla tasarruf ve yatırım ürünleri sağlayan bir teşebbüs, faaliyetlerinin bir bölümünü dijital platformlar üzerinden yürüttüğü için teknoloji teşebbüsü olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca, her ne kadar ilgili teşebbüs Türkiye’de doğrudan ciro elde etmese de, Türkiye’deki 230 kullanıcının ilgili teşebbüsün dijital platformlar üzerinden sunduğu hayat sigortası hizmetlerini kullanması Rekabet Kurulu tarafından ilgili teşebbüsün yerel bağlantısını ortaya koymak için yeterli görülmüştür.

Yukarıda yer verilen kararlar ışığında; 2022/2 sayılı Tebliğ’de yer alan teknoloji teşebbüsleri tanımının, Rekabet Kurulu tarafından oldukça geniş kapsamlı olarak ele alındığı ve ilgili tanımında sayılan faaliyetleri yan hizmet veya tamamlayıcı hizmet olarak sunan teşebbüslerin dahi Rekabet Kurulu tarafından teknoloji teşebbüsü olarak değerlendirilebileceği sonucuna varılabilecektir. Bu kapsamda; yazılım ve oyun yazılımı, finansal teknolojiler, biyoteknoloji, farmakoloji, tarım kimyasalları ve sağlık teknolojileri alanında herhangi bir asli, yan veya tamamlayıcı hizmet sağlayan teşebbüslerin ve dijital platformların taraf olduğu birleşme ve devralma işlemleri bakımından 2022/2 sayılı Tebliğ kapsamında getirilen teknoloji teşebbüslerine özgü eşik sisteminin uygulama alanı bulacağının ve hedef şirkete ilişkin ciro eşiklerinin aranmayacağının unutulmaması gerekir.

Yazar: Av.Öykü Erdil Attar