Mali Eylem Görev Gücü (“FATF“), finansal sistemleri kara para aklama ve terörist finansmanına karşı korumayı amaçlayan bağımsız bir uluslararası kuruluştur. FATF’ın 20 Temmuz 2023 tarihinde yayımladığı Türkiye 3’üncü Takip Raporu (“Rapor“), Türkiye’nin kara para aklamayı önlemek için gerekli bazı önlemleri aldığını göstermiştir. Rapor’a göre Türkiye, 8, 12, 15, 22, 26, 28 numaralı Öneriler üzerinde ilerleme kaydetmiş ve bu Öneriler bakımından “uyumlu değil” (“UD“) olan kategorilerden “kısmen uyumlu” (“KU“) kategorisine veya “uyumlu” (“U”) kategorisine ve KU kategorisinden “büyük ölçüde uyumlu” (“BU“) kategorilerinden veya “uyumlu” (“U”) kategorisine yükselmiştir.
Rapor, Türkiye’nin KAGK’lerin kara para aklamaya ilişkin yükümlülükleri düzenlediğini ve KAGK’lerin terörizmin finansmanına karşı mücadele yükümlülüklerini yerine getirmelerini sağlamak için 25591 Sayılı Dernek Denetçileri Yönetmeliği’nde değişiklikler yaptığını ortaya koymuştur. Yönetmelik, ayrıca KAGK’lerin kara para aklama ve terörizmin finansmanının engellenmesi konusunda eğitim programları uygulamasını gerektirmektedir. Ancak Rapor, Türkiye’nin hala KAGK’lerle ilgili sektörün periyodik denetlenmesine ilişkin gereksinimin karşılanmadığını belirtmiştir. Yine de Türkiye’nin, yasal çerçeveyi düzenlediği ve hedefe yönelik, risk temelli denetim uyguladığı Rapor’da belirtilmiştir. Bu nedenle, Öneri 8 bakımından Türkiye’nin notu KU’dan BU’ya yükselmiştir.
Türkiye Mali Suçları Araştırma Kurulu (“MASAK“), konuya ilişkin KNSK’ler, aile üyeleri ve yakın ilişkili kişilere yönelik olarak 21 Sayılı Tebliği duyurmuştur. Yasal çerçeve oluşturulduğu için Öneri 12 bakımından Türkiye’nin notu, UD’den U’ya yükseltilmiştir.
2021 yılında yapılan değişikliklerle artık Sanal Varlık Hizmet Sağlayıcıları (“SVHS“), kripto platformları da bu kapsama girmiş ve kara para aklamaya ilişkin mevzuatın belirlediği genel önleyici tedbirleri (müşteri tanıma, yararlanıcı sahibinin belirlenmesi, şüpheli işlem raporlama) almakla yükümlü hale gelmiştir. Bu nedenle, MASAK SVHS’lerin kara para aklamanın önlenmesi ile ilgili yükümlülüklerine uyup uymadıklarını denetlemektedir. Rapor’a göre, yükümlülerin yeni teknolojiler ve uygulamalar yoluyla kara para aklama ve terörist finansmanına ilişkin yükümlülükleri yerine getirmesi gerekmektedir. Türkiye, SVHS’ler bakımından sektör için risk analizi yapmış ve bu sektörü riskli sektörlerden biri olarak değerlendirmiştir. Ancak Rapor, henüz SVHS’lere lisans veya kayıt zorunluluğu getirilmiş olmamasının eksiklik olduğunu vurgulamıştır. Yine de Öneri 15 bakımından Türkiye’nin notu, UD’den KU’ya yükseltilmiştir.
2020 yılında Türkiye, avukatlar, emlakçılar, noterler, muhasebeciler, bağımsız denetim kurumları ve kıymetli maden aracı kuruluşlarını müşteri tanıma prosedürlerini yapmakla yükümlü taraflar arasına dahil etti. Yükümlü tarafların kapsamı genişletildiğinden, Öneri 22 bakımından Türkiye’nin notu, KU’dan BU’ya yükseltilmiştir.
MASAK, farklı kurumlar aracılığıyla finansal kuruluşların mevzuata uyumunu denetlemektedir. MASAK’ta vergi müfettişleri, hazine ve finans uzmanları, gümrük ve ticaret uzmanları, denetçiler, hazine denetçileri ve diğer uzmanlar bulunmaktadır. 2019 yılında denetlenen finansal kuruluşlar risk temelli yaklaşımla denetlenmemekteyken, bu durum 2020 yılında “Yükümlülüklerin Risk Temelli Denetimi için Politika ve Metodoloji Belgesi” ile değişmiştir. Bu nedenle, Öneri 26 bakımından Türkiye’nin notu, KU’dan U’ya yükseltilmiştir.
2021 yılından itibaren MASAK, FOBİM’in denetimini her sektör ve/veya kuruluşun risk profiline göre risk seviyesini dikkate alacak şekilde gerçekleştirmektedir. Bu nedenle, Öneri 28 bakımından Türkiye’nin notu, KU’dan BU’ya yükseltilmiştir.
Türkiye’nin değerlendirme notu hukuki düzenlemeler sayesinde olumlu yönde değişmiştir. Bu olumlu değişim Türkiye’nin kara para aklama ve terörist finansmanla mücadele kapasitesini artırdığını göstermektedir. Yeni düzenlemeler, kripto sektörü dahil olmak üzere birçok sektöre kara para aklama bakımından yükümlülükler getirmiştir. Özellikle, kripto platformları, 5549 sayılı Kara Para Aklamayı Önleme Kanunu’ndaki yeni değişikliklere uygun şekilde müşteri tanıma ve şüpheli işlem bildirimi gibi yükümlülükleri yerine getirmelidir.
Solak&Partners Hukuk Bürosu
Bu bilgilendirme notu, konu ile ilgili bütün hususları kapsamadığı gibi hukuki danışmanlık niteliğinde de değildir. Konu hakkında hukuki danışmanlık gerekmesi halinde lütfen Solak&Partners Hukuk Bürosu ile iletişime geçiniz.
.svg)
