Genel Bakış
28 Şubat 2024 tarihli Değişiklik Tebliği ile, Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar’a ilişkin düzenlemelerde önemli değişiklikler yapılmıştır.
Bu değişiklik ile daha önce dövizle ödeme yapılması yasak olan bazı sözleşmeler bakımından istisnalar getirilmiş ve dövizle ödeme yasağı belirli alanlarda gevşetilmiştir.
Temel Değişiklik
Tebliğ’in 8. maddesinde yapılan değişiklik ile:
- Belirtilen istisnalar dışındaki ödeme yükümlülüklerinin Türk Lirası ile yapılması zorunluluğu korunmuştur
- Ancak belirli sözleşmeler için dövizle ödeme imkanı yeniden tanınmıştır
Dövizle Ödeme Yapılabilecek Durumlar
1. 19 Nisan 2022 Öncesi Sözleşmeler
- 19 Nisan 2022 öncesinde kurulmuş taşınır satış sözleşmeleri
- Bu sözleşmelere ilişkin döviz cinsinden düzenlenmiş kambiyo senetleri
Her iki şart birlikte sağlanmalıdır; aksi halde döviz yasağı devam eder.
2. Eski Tarihli Faturalar
- 19 Nisan 2022 öncesinde düzenlenmiş faturalar
Bu tarihten sonra düzenlenen faturalar için döviz yasağı uygulanmaya devam eder.
3. Kıymetli Maden ve Taş İşlemleri
- Borsa İstanbul Kıymetli Madenler ve Taşlar Piyasası’nda yapılan işlemler
- Bu işlemlere ilişkin ödeme yükümlülükleri
Bu işlemler için dövizle ödeme serbesttir.
4. Uluslararası Ticaret ve İhracat İşlemleri
- Uluslararası ticaret şirketleri ve sektörel dış ticaret şirketleri kapsamında yapılan işlemler
- Aracılı ihracat sözleşmeleri
- İhracat konsorsiyumları ve e-ihracat konsorsiyumları
Bu istisna, sektörden gelen talepler doğrultusunda getirilmiştir.
5. Gümrük ve Transit Rejimleri
- Transit rejimi kapsamındaki satışlar
- Antrepo işlemleri
- Serbest bölge işlemleri
- Gümrük beyannamesine tabi bunker yakıt satışları
6. Serbest Bölge İşlemleri
- Serbest bölgelerde faaliyet gösteren şirketlerle yapılan dış ticaret işlemleri
Yürürlük Tarihleri
- a, b, c bentleri: 21 Nisan 2022’den itibaren geçerli
- Diğer bentler: 28 Şubat 2024 itibarıyla yürürlükte
Önemli Kritik Tarih
19 Nisan 2022 tarihi, düzenlemenin uygulanmasında kritik eşik olarak korunmaktadır.
- Bu tarihten önceki işlemler için daha geniş istisnalar bulunmaktadır
- Bu tarihten sonraki işlemlerde döviz yasağı çoğunlukla devam etmektedir
Değerlendirme
Yapılan değişiklikler, özellikle dövizle işlem yapılması yaygın olan sektörlerde uygulamada yaşanan sorunları çözmeyi hedeflemektedir.
- Satış sözleşmeleri odaklı bir gevşeme söz konusudur
- İhracat ve dış ticaret işlemleri için önemli esneklik sağlanmıştır
- Ancak genel kural olarak Türk Lirası ile ödeme zorunluluğu devam etmektedir
Sonuç
Yeni düzenleme ile dövizle ödeme yasağı tamamen kaldırılmamış, ancak belirli sektörler ve işlem türleri için esnetilmiştir.
Bu nedenle, sözleşme yapısı, işlem tarihi ve işlem türü dikkatle analiz edilerek ödeme yükümlülüklerinin hangi para birimiyle yerine getirileceği belirlenmelidir.
.svg)
